Sağlık okuryazarlığı !

Sağlık okuryazarlığı, hastanın “bilgi sahibi olması” değil; doğru bilgiyi bulabilmesi, anlayabilmesi, sorgulayabilmesi ve uygulayabilmesi demektir.
Kısaca: Sağlıkta kandırılmama ve paniklememe kalkanıdır.

Sağlık okuryazarlığı nasıl elde edilir?

1. Doğru kaynaktan öğrenme alışkanlığı için aşağıdakiler yapılmalıdır :
•       Sosyal medya, kulaktan dolma bilgi, “komşu ilacı” , derhal terkedilmelidir.
•       Hekim, eczacı, güvenilir sağlık siteleri, resmi kurumlar dikkate alınmalıdır.
•       Bilgi kaynağını sorgulamak için şunlara bakmalıyız :
“Bunu kim söylüyor, neye dayanıyor?”

2. Hekimle iletişim kurabilmek çok önemlidir. Aşağıdaki soruların cevaplarını en doğru şekilde hekimden alabilirsiniz :
•       Sormaktan çekinmeyin !
•       “Bu ilaç neden verildi?”
•       “Yan etkisi nedir?”
•       “Alternatifi var mı?”

Unutmayın ! Sağlık okuryazarlığı = itaat eden hasta değil, bilinçli hasta demektir.Hekimlerin yapacağı her işlem öncesi hastasını açıkça bilgilendirmesi onların görevlerinin bir parçasıdır. 

3. Temel tıbbi kavramlara aşinalık sağlayın :
•       Ateş, enfeksiyon, antibiyotik, kronik hastalık, yan etki, koruyucu hekimlik gibi kavramları genel hatlarıyla bilmek önemlidir.
•       Her terimi ezberlemek değil, mantığını kavramak önemlidir.

4. Medya okuryazarlığı ile bu gerçek bilgilerin birleşmesi, sizi daha da kötü duruma sokabilir :
•       “Mucize kür”, “1 haftada kanseri bitiriyor”, “doktorlar bunu saklıyor” gibi cümleleri gördüğünde  , İNANMAYIN !
•       Bilimin yavaş ama güvenli ilerlediğini bilin.

5. Kendi bedeninizi tanımak için çaba harcayın :
•       Normalini bilmek
•       Ne zaman beklenir, ne zaman acil olduğu fark edebilmek
•       Her belirtide panik yerine ölçülü değerlendirme yapın !

Sağlık okuryazarlığı hastayı hangi olumsuzluklardan korur ?

1. Gereksiz ilaç kullanımından
•       Özellikle antibiyotik, ağrı kesici ve vitamin suistimalinden
•       İlaç etkileşimlerinden
•       “İyi gelir” diye alınan zararlı takviyelerden

2. Sahte tedavilerden ve şarlatanlıktan
•       Bilim dışı kürler
•       Umut sömürüsü
•       Maddi ve manevi istismar

3. Gereksiz acil başvurularından da korur
•       Her boğaz kaşıntısını grip sanmaktan
•       Gerçek acili, acil olmayanla karıştırmaktan

4. Geç kalınmış tanılardan korur
•       “Nasıl olsa geçer” deyip önemli belirtileri hafife almaktan
•       Erken uyarı işaretlerini kaçırmaktan

5. Sağlık sisteminde savrulmaktan
•       Gereksiz tetkik
•       Gereksiz , doktor doktor dolaşma
•       Yanlış beklenti ve hayal kırıklığı

Sonuç itibariyle : Sağlık okuryazarlığı, hastayı hastalıktan çok, yanlış bilgi ve yanlış kararlardan korur.

Böylece, sağlık okuryazarı olan Birey güçlenir,
hekimle ilişki güçlenir,
sağlık sistemi nefes alır.